Fomo

Smartfony, internet i ÔÇŽ FOMO

Nasz czas jest cenny. A coraz wi─Öcej sp─Ödzamy go w internecie ÔÇô pracujemy, kontaktujemy si─Ö z innymi, szukamy rozrywki i odpoczynku. R├│┼╝ne aktywno┼Ťci naszego ┼╝ycia przenosimy do sieci. Pomna┼╝amy minuty i godziny sp─Ödzane online. Czy to FOMO?

Czym jest FOMO?

FOMO ÔÇô Fear of Missing Out definiuje si─Ö obecnie jako problematyczne u┼╝ytkowanie internetu, rodzaj uzale┼╝nienia od medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych, smartfon├│w i komunikator├│w online.

To l─Ök przed od┼é─ůczeniem, wypadni─Öciem z obiegu, obawa, ┼╝e co┼Ť nas ominie, gdy od┼éo┼╝ymy telefon i nie b─Ödziemy online. To l─Ök, ┼╝e inni w danym momencie prze┼╝ywaj─ů bardzo satysfakcjonuj─ůce do┼Ťwiadczenia, bawi─ů si─Ö bez nas. To l─Ök przed byciem pozbawionym informacji.  Ten strach ┼é─ůczy si─Ö z potrzeb─ů i ch─Öci─ů bycia w sta┼éej ┼é─ůczno┼Ťci z innymi, z potrzeb─ů przynale┼╝no┼Ťci. Problem dotyczy znacznej liczby internaut├│w i mo┼╝e dotkn─ů─ç ka┼╝dego, niezale┼╝nie od wieku. Dlatego trzeba wiedzie─ç, czym jest FOMO i zapobiega─ç.

Warto reagowa─ç na niekt├│re zachowania, by ustrzec si─Ö przed problemem:

  • przymus noszenia telefonu ca┼éy czas,
  • ci─ůg┼ée kontrolowanie i reagowanie na wiadomo┼Ťci i powiadomienia,
  • korzystanie z telefonu podczas codziennych czynno┼Ťci ÔÇô zaraz po przebudzeniu, podczas posi┼ék├│w, w trakcie spotka┼ä ze znajomymi,
  • poczucie pustki i niepokoju, gdy telefon milczy,
  • d┼éugie godziny sp─Ödzane w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych,
  • k┼éopoty z koncentracj─ů, problemy ze snem,
  • wahania nastroju w zale┼╝no┼Ťci od r├│┼╝nych reakcji na materia┼éy zamieszczane w sieci,
  • cz─Öste por├│wnywanie si─Ö z lud┼║mi obserwowanymi w sieci,
  • posiadanie kont w r├│┼╝nych mediach spo┼éeczno┼Ťciowych.

W przypadku pozbawienia dost─Öpu do ┼Ťwiata online, osoby z wysokim FOMO odczuwaj─ů:

  • niepok├│j, dyskomfort,
  • stres,
  • strach,
  • samotno┼Ť─ç,
  • objawy somatyczne: b├│le brzucha, nudno┼Ťci, zawroty g┼éowy.

Poza tym:

  • zaniedbuj─ů obowi─ůzki domowe i zawodowe,
  • os┼éabiaj─ů jako┼Ť─ç relacji, lekcewa┼╝─ůc rozm├│wc├│w na rzecz po┼Ťwi─Öcania uwagi smartfonowi (phubbing),
  • poprzez ci─ůg┼ée por├│wnywanie si─Ö z innymi obni┼╝aj─ů poczucie w┼éasnej warto┼Ťci, do┼Ťwiadczaj─ů frustracji.

Jak zapobiega─ç FOMO?

Podstaw─ů zdrowego funkcjonowania jest ┼Ťwiadomo┼Ť─ç pozytywnych i negatywnych stron internetu i medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych. Zauwa┼╝enie niepokoj─ůcych zachowa┼ä powinno sk┼éoni─ç nas do podj─Öcia krok├│w, kt├│re b─Öd─ů zapobiega─ç problemowi. Co robi─ç, jak zapobiega─ç?

  • ograniczy─ç czas korzystania z internetu na rzecz aktywno┼Ťci ruchowej,
  • rozwija─ç pasje i hobby (niezwi─ůzane z mediami),
  • budowa─ç i podtrzymywa─ç relacje mi─Ödzyludzkie,
  • zadba─ç o siebie, o swoje zdrowie i wygl─ůd fizyczny,
  • dawa─ç pozytywny przyk┼éad dzieciom i nastolatkom,
  • spr├│bowa─ç JOMO.

Czym jest JOMO?

JOMO ÔÇô Joy of Missing Out, czyli zadowolenie z ucieczki przed nat┼éokiem informacji, eliminowanie bod┼║c├│w poprzez ograniczanie aktywno┼Ťci w sieci i skupienie si─Ö na tera┼║niejszo┼Ťci. To styl ┼╝ycia z dala od zam─Ötu i szybkiego tempa codziennego ┼╝ycia.


Dzieci, młodzież i FOMO

Badania ka┼╝─ů dzia┼éa─ç

FOMO mo┼╝e dotyczy─ç ka┼╝dego z nas. Nara┼╝one s─ů dzieci i nastolatki. Badania NASK Nastolatki 3.0 z 2020 roku pokaza┼éy, ┼╝e:

  • nastolatki sp─Ödzaj─ů w sieci w czasie wolnym ┼Ťrednio 5 godzin i 50 minut dziennie, w dni wolne ten czas ulega wyd┼éu┼╝eniu do 6 godzin i 10 minut dziennie
  • co dziesi─ůty nastolatek (11,5%) w czasie wolnym jest aktywny w sieci ponad 8 godzin dziennie, a co pi─ůty (21,3%) sp─Ödza tyle czasu przed monitorem w dni wolne od edukacji.
  • co sz├│sty nastolatek (16,9%) intensywnie korzysta z internetu w godzinach nocnych
  • co trzeci nastolatek (33,6%) wykazuje si─Ö wysokim nat─Ö┼╝eniem wska┼║nik├│w problematycznego u┼╝ytkowania internetu (PUI), a trzech na stu ÔÇô bardzo wysokim (3,2%).

Na podstawie:

Lange R. (red.), (2021), Nastolatki 3.0. Raport z og├│lnopolskiego badania uczni├│w, Warszawa: NASK ÔÇô Pa┼ästwowy Instytut Badawczy.

Podstawowe zasady post─Öpowania

Gdy podejrzewamy, ┼╝e dziecko u┼╝ywa internetu w problemowy spos├│b:

  1. Zbadajmy sytuacj─Ö i obserwujmy dziecko (jego rytm dnia, sposoby sp─Ödzania czasu, relacje z r├│wie┼Ťnikami, hobby)
  2. Porozmawiajmy z dzieckiem koncentruj─ůc si─Ö na autorefleksji i pokazaniu r├│┼╝nic mi─Ödzy rzeczywisto┼Ťci─ů w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych a do┼Ťwiadczeniami offline
  3. Ustalmy zasady korzystania z internetu obowi─ůzuj─ůce wszystkich domownik├│w (np. strefy bez telefon├│w, nieu┼╝ywanie smartfon├│w podczas posi┼ék├│w i dwie godziny przed snem, wyzwanie ÔÇô weekend bez telefon├│w!)
  4. Wsp├│lnie poszukajcie alternatywy (sport, hobby, ciekawe zaj─Öcia offline)